De eilandengroep Ukerewe in Tanzania bestaat uit 38 eilanden, verspreid over het Victoriameer. Sommige zijn in een half uur te bereiken, andere pas na uren varen. Angela Frings, projectadviseur bij MIVA, ontdekte vorig jaar de hoge nood in dit gebied. “Er zijn hier nauwelijks internationale hulporganisaties actief. Er is een kleine lokale organisatie die dit werk al jaren draagt, voor een gebied waar zo’n half miljoen mensen wonen: grotendeels onzichtbaar, maar met een schrijnend gebrek aan bereikbare zorg.”
Daarom besloot MIVA samen met die lokale organisatie aan de slag te gaan om zorg bereikbaar te maken op het Victoriameer. Niet elke eiland beschikt over een eigen zorgpost. Op sommige is wel een kleine kliniek, maar die is niet altijd bemand. Bewoners moeten daarom alsnog uitwijken naar andere eilanden of het vasteland.
Onstuimige omstandigheden
Wie die overtocht moet maken, is aangewezen op gewone vissers- en passagiersboten. Die zijn vaak niet geschikt voor mensen die ernstig ziek zijn. “Je moet soms via een ladder aan boord klimmen”, vertelt Sophia Donald, directeur van de lokale organisatie Sauti ya Wanawake Ukerewe (SAWAU) die zich jaren inzet voor de bewoners van de eilanden.
“Voor een zwangere vrouw die pijn heeft of aan het bevallen is, is dat geen optie. De boten varen bovendien meestal maar één keer per dag. Een privéboot huren is voor veel bewoners onbetaalbaar: dat kost al snel meer dan 100.000 Tanzaniaanse shilling.” Ook de reis zelf is zwaar.
“Bij goed weer duurt de overtocht tussen dorp en stad ongeveer vier uur; bij slecht weer kan dat oplopen tot zes uur of langer. Hoge golven maken het Victoriameer dan gevaarlijk: het risico op dodelijke ongelukken is dan groter.” Vooral tussen juni en augustus is het meer berucht om zijn onstuimige omstandigheden.
‘Levens kunnen gered worden’
“De ambulanceboot die wij willen financieren, is direct inzetbaar na ingebruikname en verbindt mensen met de zorg die al beschikbaar is”, zegt Angela Frings, adviseur transport en communicatie bij MIVA. “Daardoor kunnen mensen in nood veel sneller de juiste hulp bereiken en kunnen levens worden gered. Zodra de financiering rond is, wordt de boot uitgerust met twee motoren in plaats van één. Dat zorgt voor extra snelheid en biedt een reserve wanneer er onderweg een motor uitvalt.”
Een eerste stap
Na haar bezoek aan het Victoriameer bracht Frings de situatie onder de aandacht van haar collega’s. Samen besloten zij dat Ukerewe de centrale campagne van MIVA voor 2026 zou worden. Van de 38 eilanden wees Sophia Donald Irugwa aan als de plek waar de nood het hoogst is.
Het project is geen volledige oplossing voor alle zorgproblemen op de eilanden, maar vormt een eerste stap. De ambitie is om de ondersteuning, samen met lokale partners, geleidelijk uit te breiden naar andere eilanden zodra daarvoor voldoende financiering beschikbaar is.
Hoop en waardigheid
Donald spreekt namens haar gemeenschap haar dank uit voor de steun. “Voor veel mensen hier betekent toegang tot zorg niet simpelweg dat er een kliniek in de buurt is”, zegt ze. “Het gaat erom dat we op tijd en veilig hulp kunnen bereiken, op het moment dat elke minuut telt. Een ambulanceboot brengt hoop, waardigheid en de mogelijkheid om levens te redden, vooral van zwangere vrouwen en pasgeborenen. Onze gemeenschap leeft al lange tijd geïsoleerd en ontvangt weinig overheidssteun. Dit project geeft ons toegang tot levensreddende zorg en brengt ons dichter bij de hulp die we zo hard nodig hebben.”
Een uitgebreidere versie van dit artikel verscheen eerder in het Katholiek Nieuwsblad.
